Działalność gospodarcza w branży medycznej po przejściu na emeryturę – przewodnik dla lekarzy, pielęgniarek i diagnostów

Dla wielu osób przejście na emeryturę jest momentem wyczekiwanym przez całe życie. Jedni chcą poświęcić się hobby, podróżom czy spędzaniu czasu z rodziną, inni – odpocząć po latach intensywnej pracy. W przypadku branży medycznej obraz ten wygląda często inaczej. Lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni czy diagności po osiągnięciu wieku emerytalnego wciąż czują, że mają wiedzę i doświadczenie, które mogą wykorzystać. Nie brakuje też pacjentów, którzy chętnie kontynuowaliby leczenie u swojego zaufanego specjalisty.

Dla takich osób prowadzenie działalności gospodarczej po przejściu na emeryturę jest naturalnym wyborem – pozwala łączyć pasję, elastyczność i dodatkowe źródło dochodu. Warto jednak wiedzieć, jakie przywileje oraz obowiązki wiążą się z takim rozwiązaniem.

Dlaczego medycy wybierają własną działalność na emeryturze?

Motywacje są różne, ale w branży medycznej można wyróżnić kilka najczęściej spotykanych powodów:

• Poczucie misji – chęć dalszego niesienia pomocy pacjentom.
• Elastyczny czas pracy – możliwość dostosowania harmonogramu do własnych potrzeb.
• Utrzymanie kontaktu z pacjentami – wielu z nich ma wieloletnie relacje z lekarzem czy pielęgniarką.
• Bezpieczeństwo finansowe – dodatkowy dochód przy rosnących kosztach życia.
• Chęć rozwoju – realizowanie nowych projektów, np. szkoleń, konsultacji online, działalności edukacyjnej.

ZUS i składki dla emerytów–przedsiębiorców

Po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) sytuacja w zakresie składek wygląda korzystniej niż w przypadku osób aktywnych zawodowo przed emeryturą.

Zwolnienie ze składek społecznych

Emeryt prowadzący działalność gospodarczą nie musi opłacać składek na:

• ubezpieczenie emerytalne,
• ubezpieczenie rentowe,
• ubezpieczenie wypadkowe.

Można je wpłacać dobrowolnie, ale najczęściej nie ma to uzasadnienia ekonomicznego, bo świadczenie i tak już jest wypłacane.

Brak składki chorobowej

Osoba na emeryturze nie może opłacać składki chorobowej – a więc automatycznie oszczędza na kosztach prowadzenia firmy.

Składka zdrowotna

Pozostaje obowiązek opłacania składki zdrowotnej – chyba że:

1. miesięczne przychody z firmy nie przekraczają 50% minimalnej emerytury lub rozliczasz się w formie karty podatkowej,
2. oraz Twoja emerytura nie jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia.

Dla lekarza czy pielęgniarki z niewielkim gabinetem, który działa kilka godzin w tygodniu, te warunki mogą być spełnione, co pozwala znacząco obniżyć koszty.

Ile można dorobić?

• Po osiągnięciu wieku emerytalnego – bez limitów. Możesz prowadzić gabinet, realizować kontrakty z przychodniami czy szpitalami, udzielać teleporad lub wykonywać szkolenia dla innych medyków – bez ryzyka utraty czy zmniejszenia świadczenia.
• Przy wcześniejszej emeryturze – obowiązują limity przychodu:
  • powyżej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – emerytura może być zmniejszona,
  • powyżej 130% – emerytura może być zawieszona.

Formy opodatkowania dla medyka na emeryturze

Tak jak każdy przedsiębiorca, emeryt–przedsiębiorca może wybrać jedną z trzech form:

1. Zasady ogólne (skala podatkowa)

• Kwota wolna od podatku: 30 000 zł.
• Trzeba pamiętać, że kwota zmniejszająca podatek przysługuje tylko raz – w działalności gospodarczej.
  Jeżeli wcześniej ZUS uwzględniał ją przy wypłacie emerytury, trzeba złożyć wniosek o rezygnację z tego mechanizmu, by uniknąć podwójnego naliczenia.

2. Podatek liniowy

• Stałe 19% podatku, bez kwoty wolnej.
• Korzystne przy wysokich dochodach z prywatnej praktyki lub kontraktów.

3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

• Prostsze rozliczenie, często niższa stawka podatku.
• W usługach medycznych stawki zależą od rodzaju wykonywanych czynności (np. konsultacje lekarskie – 14%).

Ulga dla pracujących seniorów

Jeżeli zawiesisz pobieranie emerytury, możesz skorzystać z ulgi, która zwalnia z PIT przychody do 85 528 zł rocznie.
Dla lekarzy prowadzących gabinet lub realizujących wysokie kontrakty może to oznaczać oszczędność kilkunastu tysięcy złotych rocznie. Trzeba jednak pamiętać, że w takim przypadku wraca obowiązek opłacania składek społecznych.

Przykłady z praktyki medycznej

• Lekarz rodzinny po 40 latach pracy w POZ decyduje się na prywatne przyjęcia pacjentów raz w tygodniu – jego przychód jest na tyle niski, że nie płaci składki zdrowotnej.
• Pielęgniarka po emeryturze otwiera mały punkt pobrań w swojej miejscowości – wybiera ryczałt i zachowuje pełną emeryturę.
• Fizjoterapeuta zawiesza pobieranie emerytury i korzysta z ulgi dla seniorów, bo ma pełne obłożenie klientów i wysokie przychody.

Podsumowanie

Działalność gospodarcza w branży medycznej po przejściu na emeryturę to nie tylko sposób na dodatkowy dochód, ale też okazja do dalszej realizacji pasji i utrzymania kontaktu z pacjentami. Przy obecnych przepisach jest to rozwiązanie opłacalne – zarówno pod względem podatkowym, jak i składkowym. Warto jednak przemyśleć formę opodatkowania, sprawdzić dostępne ulgi i dopasować model pracy do swoich możliwości i potrzeb.