Leasing finansowy czy operacyjny? Czym się różnią i kiedy, który wybrać?

Leasing to wygodna forma finansowania zakupu auta, sprzętu czy wyposażenia, z której obecnie skorzystać mogą nie tylko przedsiębiorcy, ale i osoby prywatne.

Nadal jednak usługa ta cieszy się znacznie większą popularnością wśród właścicieli firm. Zanim jednak zdecydujemy się na takie rozwiązanie, musimy wiedzieć, że skorzystać możemy z jego dwóch form: leasingu operacyjnego i finansowego.

Czym się od siebie różnią i która opcja może okazać się korzystniejsza w naszym przypadku?

Czym jest leasing operacyjny i kto może z niego korzystać?

Jednym z rodzajów leasingu jest leasing operacyjny. Pozwala on sfinansować zakup przedmiotu, z zaangażowaniem własnych środków w mniejszym stopniu (jedynie pierwsza wpłata oraz wykup). Co to jest leasing operacyjny? Jakie ma cechy charakterystyczne?

Leasing operacyjny charakteryzuje się tym, że jego przedmiot zalicza się do składników majątkowych leasingodawcy, czyli wybranej przez na firmy. Koszty uzyskania przychodu osoby korzystającej z przedmiotu obejmują całe miesięczne raty, jak również opłatę wstępną, jaką płacmy przy podpisywaniu umowy – jest ona swoistym wkładem własnym.

Z uwagi na to, że w leasingu operacyjnym przedmiot umowy pozostaje własnością firmy, to on jest uprawniony do dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Z takiej formy może skorzystać każdy przedsiębiorca, a także osoba fizyczna – w ramach leasingu konsumenckiego.

Po zakończeniu okresu trwania umowy leasingobiorca uzyskuje prawo do wykupu użytkowanego przedmiotu, np. samochodu, za cenę wykupu ustaloną w umowie.

Leasing operacyjny a VAT

Z punktu widzenia prawa podatkowego leasing operacyjny traktuje się jako usługa, dlatego VAT nalicza się co miesiąc do każdej raty. Co ważne, w przypadku tego typu finansowania podatek zawsze wynosi 23%. Dzieje się tak nawet jeśli przedmiot leasingu objęty jest 8-procentową stawką VAT. Przy takiej formie leasingu nie ma obowiązku opłacania podatku VAT w całości już przy podpisywaniu umowy. Suma ustalonych opłat pomniejszona o należny podatek VAT odpowiadać musi co najmniej wartości początkowej środków trwałych.

Jeśli wybierzemy leasing finansowy, podatek zapłacimy z góry przy pierwszej racie za cały okres trwania umowy.

 Jest to spowodowane tym, że ten typ finansowania potraktowany został w ustawie o podatku VAT jako dostawa towaru. Jeśli wybrałbyś leasing operacyjny, do rat doliczany byłby podatek w standardowej wysokości 23%. Ta opcja kosztowałaby nas więc sporo więcej.

Jakie są różnice?

Leasing operacyjny – księgowanie

Jeśli zdecydujemy się na leasing operacyjny, do kosztów uzyskania przychodu będziemy mógli zaliczyć:

– wszystkie opłaty przewidziane w umowie leasingowej ponoszone w okresie jej trwania z tytułu użytkowania ruchomości lub nieruchomości, na przykład opłatę wstępną, prowizje, opłaty manipulacyjne;

– raty leasingowe w całości;

– wydatki wynikające z dostosowania leasingowanego przedmiotu do prowadzonej przez nas działalności;

– koszty jego użytkowania;

– cenę, po której możemy nabyć przedmiot po zakończeniu umowy.

Do kosztów uzyskania przychodu nie zaliczymy odpisów amortyzacyjnych, ponieważ w tym przypadku leasingowany przedmiot nie należy do naszego majątku. Odpisy takowe może do kosztów może zaliczyć leasingodawca.

Leasing operacyjny – czas trwania umowy i wykup przedmiotu

Prawo dokładnie określa minimalny okres trwania umowy i sposób wykupu przedmiotu przy leasingu operacyjnym. Musimy pamiętać, że jeśli umowa dotyczy:

– Ruchomości – musi zostać zawarta na czas wynoszący co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji (NOA). Przykładowo, dla samochodów osobowych, ciężarowych, a także autobusów i autokarów umowa obowiązywać powinna przez minimum 24 miesiące (NOA – 60 miesięcy), natomiast dla przyczep, naczep i ciągników przez 34,4 miesiąca (NOA – 86 miesięcy). W przypadku maszyn i urządzeń są to 3 lub 4 lata, a dla ruchomości innych – do 5 lat.

– Nieruchomości – czas trwania umowy leasingu musi wynosić co najmniej 10 lat.

Po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego jako korzystający mamy prawo wykupić przedmiot za ustaloną wartość rezydualną.

Procedura wykupu powinna być zdefiniowana i dokładnie opisana w ogólnych warunkach umowy lub w samej umowie. Jeśli chcemy dokonać wykupu, musimy wyrazić w odpowiednim czasie taką wolę i zapłacić we wskazanym terminie kwotę wykupu.

Po otrzymaniu środków należnych za wykup leasingodawca wystawi fakturę sprzedaży środka trwałego i wyśle do nas, czyli leasingobiorcy.

Jeśli leasingobiorca zdecyduje się wykupić np. samochód, aby korzystać z niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ma prawo odliczyć 50% podatku VAT i uwzględnić cenę netto wykupu i 50% nieodliczonego VAT w kosztach podatkowych, z uwzględnieniem maksymalnego limitu 150 tys. zł (samochód wpisany do ewidencji środków trwałych, do 10 tys. zł możliwa jest amortyzacja).

Ponadto w takiej sytuacji przysługuje odliczenie połowy VAT od wydatków eksploatacyjnych. W koszty podatkowe wliczymy też 75 proc. wydatków netto i pozostały, nieodliczony VAT.

Jeśli jednak wykupiony z leasingu samochód, który wprowadziliśmy do działalności, będziemy chcieli sprzedać przed upływem sześciu lat, zapłacimy podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Jedyną opcją jest wyprowadzenie pojazdu z majątku firmowego i przekazanie do na cele prywatne (można to zrobić na podstawie odpowiedniego oświadczenia), jednak po wycofaniu pojazdu z działalności trzeba odczekać aż 6 lat, aby transakcja sprzedaży nie powodowała powstania przychodu z tytułu prowadzonej działalności

Leasing operacyjny – kto może z niego skorzystać?

Z leasingu operacyjnego będą mogli skorzystać głównie przedsiębiorcy, którzy przy tym wypracowują korzyści w postaci odliczeń podatkowych.

Osoby prywatne, pełnoletnie, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, skorzystają z leasingu konsumenckiego, nazywanego również leasingiem prawnym.

Leasing finansowy – co warto wiedzieć, wybierając ten typ umowy leasingowej?

Zanim odpowiemy sobie na pytanie, co wybrać: leasing operacyjny czy finansowy, powinniśmy dowiedzieć się, czym właściwie jest leasing finansowy.

Leasing finansowy zwany bywa również kapitałowym.

Czym dokładnie różni się od operacyjnego? Otóż tym, że przedmiot umowy zostaje w jego przypadku zaliczony do składników majątkowych leasingobiorcy.

Formalnie będziemy właścicielem tego przedmiotu i spoczywać będzie na nas obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Często też leasing finansowy porównywany jest do umowy kredytu samochodowego, ponieważ warunki korzystania z pojazdu są bardzo podobne.

Leasing finansowy – księgowanie

W tym przypadku jako leasingobiorca możemy, do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej przedmiotu umowy.

Mamy do tego prawo, ponieważ leasingowana ruchomość lub nieruchomość zaliczają się do naszego majątku.

Za wartość początkową przyjąć możemy na przykład cenę nabycia ruchomości lub nieruchomości bądź też jej wartość rynkową.

Możemy doliczyć do niej koszty związane z zakupem i przekazaniem przedmiotu do użytkowania, na przykład koszty załadunku, transportu, wyładunku, montażu, a także opłat notarialnych i skarbowych. 

Stawki amortyzacyjne, które określają, jaką część wartości początkowej przedmiotu można rozliczyć w ciągu roku, różnią się w zależności od rodzaju środków trwałych. Lista obowiązujących stawek znajduje się w załącznikach do Ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz do Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przykładowe stawki dla najpopularniejszych leasingowanych ruchomości:

– samochody osobowe i ciężarowe, autobusy i autokary, motocykle – 20%;

– ciągniki, naczepy, przyczepy i maszyny rolnicze – 14%;

– maszyny do robót budowlanych (w zależności od rodzaju) – 18% lub 20%.

Odliczyć można również koszty użytkowania przedmiotu leasingu, na przykład paliwo, serwis, części zamienne, ubezpieczenie.

Powinniśmy wiedzieć również, jak wygląda kwestia VAT-u w przypadku leasingu finansowego. Otóż w odróżnieniu od leasingu operacyjnego przepisy przewidują opłacenie całej wartości podatku VAT na początku trwania umowy.

Jeśli leasing dotyczy samochodu osobowego, zasadniczo obowiązuje nas standardowe ograniczenie odliczenia do 50% VAT.

Od 2019 roku zmieniły się zasady dotyczące rozliczania leasingu finansowego. Musimy wiedzieć, że istnieją ograniczenia w zaliczaniu do kosztów wartości samochodu. Zgodnie z przepisami samochody osobowe o wartości wyższej niż ustawowy limit nie mogą być zamortyzowane w całości. Limit wynosi:

– 150 000 zł w przypadku aut osobowych,

– 225 000 zł w przypadku pojazdów elektrycznych.

Pozostałe wydatki związane z samochodem, czyli na paliwo czy materiały eksploatacyjne, od 2019 roku podlegają ograniczeniu – 75% z nich może być zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Leasing finansowy – umowa leasingowa i wykup przedmiotu

W przypadku leasingu finansowego strony mogą dowolnie ustalać między sobą długość jej trwania. Musi być ona jednak zawarta na czas określony. W umowie o leasing finansowy określa się, że po jej zakończeniu właścicielem ruchomości lub nieruchomości automatycznie zostaje leasingobiorca.

Jednocześnie umowa leasingu musi obejmować co najmniej 6 miesięcy, a szacunkowy wiek przedmiotu na koniec jej trwania nie powinien przekroczyć 10 lat.

Leasing operacyjny i finansowy – najważniejsze różnice

Leasing operacyjny, a finansowy różnice pomiędzy nimi pozwolą nam wybrać taką formę finansowania, która będzie dla nas korzystniejsza w danej sytuacji.

Do najczęściej wymienianych różnic między leasingiem operacyjnym a finansowym powinniśmy zaliczyć:

– Okres trwania umowy – w leasingu operacyjnym powinien on być dłuższy niż 40% czasu amortyzacji przedmiotu, a w leasingu finansowym – umowa musi trwać co najmniej 12 miesięcy.

– Amortyzacja – leasing operacyjny, to strona leasingodawcy, leasing finansowy, to leasingobiorca.

– Koszty podatkowe – przy leasingu operacyjnym leasingobiorca zalicza do kosztów pełne raty netto i opłatę wstępną. W przypadku leasingu finansowego korzystający zaliczy do kosztów podatkowych tylko część odsetkową rat leasingowych i odpisy amortyzacyjne.

– Moment płatności podatku VAT – przy leasingu operacyjnym podatek VAT doliczany jest do rat leasingowych, a przy leasingu finansowym jest on opłacany z góry wraz z pierwszą ratą leasingową.

– Możliwość wykupu przedmiotu leasingu – przy leasingu operacyjnym zależna jest ona od stawki amortyzacji i okresu wykupu.

Przy leasingu finansowym wraz z płatnością ostatniej raty leasingowej przedmiot leasingu staje się własnością korzystającego.

Która forma leasingu jest częściej wybierana w Polsce?

Wśród przedsiębiorców leasing finansowy jest mniej popularny niż operacyjny. Nie oznacza to jednak, że w ogóle nie jest on wykorzystywany do finansowania składników trwałych majątku firmy. Leasing finansowy ma sporo podobieństw do kredytów na określony cel.

Kiedy warto się zastanowić nad wyborem leasingu operacyjnego?

Wybór leasingu operacyjnego jest dobrym pomysłem, jeśli przewidywany okres użytkowania przedmiotu jest stosunkowo krótki.

Wszystko przez to, że wówczas da on większe korzyści, ponieważ możliwe będzie zwiększenie bieżących kosztów działalności, co z kolei skutkuje obniżeniem podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Powinniśmy rozważyć możliwość wyboru leasingu operacyjnego, jeśli chcemy finansować nabycie nowych samochodów.

Wszystko przez to, że amortyzuje się je przez 5 lat, a przy wykorzystaniu leasingu operacyjnego, koszty takiego pojazdu możemy rozliczyć w krótszym czasie.

Nie musimy też płacić pełnego podatku VAT w momencie zakupu środka trwałego, dodatkowo do kosztów zaliczymy opłatę wstępną, co jest szczególnie korzystne dla nas, gdy tzw. czynsz inicjalny jest wysoki.

Kiedy więc należy się zastanowić nad wyborem leasingu finansowego?

Są sytuacje, w których skorzystanie z leasingu finansowego jest lepszym pomysłem. Musimy wiedzieć, że leasing operacyjny pod względem podatkowym jest traktowany jako usługa i objęty stawką 23% VAT.

Natomiast leasing finansowy traktowany jest jako dostawa towarów, przez co objęty jest stawką taką jak sam przedmiot leasingu.

To istotne w przypadku takich towarów, które objęte są niższą stawką VAT – np. w wysokości preferencyjnych 8%.

Jeśli kupujemy w ramach umowy leasingowej przedmiot, na który sprzedający nie wystawia „pełnej” faktury VAT, a jedynie fakturę z VAT zwolnionym, to w leasingu operacyjnym będziemy płacić wraz z każdą ratą podatek VAT w wysokości 23%, a przy leasingu finansowym zostanie on doliczony tylko do części odsetkowej raty.

Leasing finansowy będzie odpowiednim dla nas, jeśli możemy np. skorzystać z amortyzacji jednorazowej czy z amortyzacji o podwyższonej stawce, która zastosowana może być w przypadku przedmiotów używanych.

Jeśli zależy nam na krótkim okresie umowy, np. trwającym 12 miesięcy, to pozostaje nam jedynie wybór w postaci leasingu finansowego. Mamy też możliwość naliczenia VAT od całej wartości przedmiotu i odsetek już w pierwszym miesiącu korzystania, co może być dla nas niezmiernie istotne.

Leasing finansowy i operacyjny – podsumowanie

Leasing samochodowy finansowy warto rozważyć, jeśli chcemy rozliczyć z góry całość podatku VAT lub podpisać umowę na krótki czas. To także dobry wybór dla osób, które chcą zostać właścicielem danej ruchomości i są tego pewne już w momencie podpisywania umowy.

Ponadto ten typ finansowania może okazać się dobrym rozwiązaniem, jeśli nie jesteśmy płatnikiem VAT i rozliczamy się w innej formie, na przykład ryczałtu.

Nad leasingiem operacyjnym powinniśmy się natomiast zastanowić, jeśli jesteśmy VAT-owcem i chcesz wliczyć w koszty jak najwięcej opłat związanych z podpisaniem umowy leasingu oraz użytkowaniem ruchomości lub nieruchomości bądź jeśli nie stać nas na zapłacenie całości podatku VAT za cały okres leasingu.

Wady i zalety leasingu operacyjnego

Leasing operacyjny ma wiele zalet, ale nie jest wolny od wad. 

Powinniśmy zwrócić uwagę na to, czy jesteśmy w stanie zaakceptować wady takiego rozwiązania przy nabywaniu środków trwałych. 

Do wad leasingu operacyjnego zaliczyć musimy:

– wysokość kwoty wykupu po zakończeniu umowy – zwykle to kilka procent początkowej wartości przedmiotu leasingu,

– brak możliwości korzystania z odpisów amortyzacyjnych,

– konieczność zawarcia umowy leasingowej na okres minimum odpowiadający 40% okresu normatywnej stawki amortyzacji przedmiotu umowy.

Leasing operacyjny ma również wiele zalet, m.in.:

– doliczenie do kosztów uzyskania przychodów pełnej raty leasingowej i czynszu inicjalnego (pierwszej wpłaty);

– odprowadzanie podatku VAT stopniowo, proporcjonalnie, wraz z każdą z rat leasingowych;

– możliwość korzystania z tzw. tarczy podatkowej.

Wady i zalety leasingu finansowego

Jeśli interesuje nas leasing finansowy, to również powinniśmy wziąć pod uwagę wady i zalety takiego rozwiązania.

Wśród wad leasingu finansowego możemy zaliczyć:

– brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu czynszu inicjalnego,

– podatek VAT jest naliczany i uiszczany w całości z chwilą dostawy przedmiotu leasingu,

– brak możliwości skorzystania z kompleksowej tarczy podatkowej w przypadku większości popularnych przedmiotów leasingu.

Do zalet leasingu finansowego zalicza się:

– możliwość amortyzowania przedmiotu leasingu;

– doliczenie do kosztów podatkowych amortyzacji i części odsetkowej raty;

– traktowanie leasingu jako dostawy towarów, co daje szansę na zastosowanie niższej stawki VAT;

– krótki okres trwania umowy leasingowej – nawet zaledwie 12 miesięcy.