Czym właściwie jest BIK, co o nas wie? Jak czytać raport i jak poprawić swoją punktację?

Każdy, kto chociaż raz ubiegał się o kredyt czy chociaż w niewielkim stopniu się tą kwestią interesował, spotkał się przynajmniej raz z określeniem BIK.

Natomiast czy wszyscy wiedzą dokładnie czym jest dokładnie ten BIK. Częścią banku? Bazą danych? Czy być w BIK, to dobrze czy wręcz przeciwnie?

Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w dzisiejszym artykule.

Co to jest BIK?

BIK, czyli właśnie Biuro Informacji Kredytowej, to prywatna instytucja (mówiąc precyzyjnie: spółka akcyjna), której właścicielami są przede wszystkim banki.

Banki stworzyły BIK, aby wymieniać się wzajemnie informacjami, które z jednej strony stanowią tajemnicę bankową, a z drugiej są dla banków nieocenione, aby dowiedzieć się coś więcej o potencjalnym kredytobiorcy oraz ocenić jego wiarygodność.

Nie tylko BIK

Oczywiście słowo BIK zna prawie każdy, ale BIK nie jest jedyny.

W Polsce oprócz BIK istnieje wiele baz gospodarczych. Są to instytucje prywatne, które powstały w celu lepszej wymiany informacji o firmach, ich wiarygodności, zaległościach i kredytach.

Największe bazy gospodarcze w Polsce to:

– Biuro Informacji Kredytowej (BIK)

– Biuro Informacji Gospodarczej (BIG)

– Krajowy Rejestr Długów (KRD)

– Związek Banków Polskich (ZBP)

Czy każdy jest w BIK?

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o osobę, która chociaż raz nie korzystała z kredytu, pożyczki, chociażby w postaci zakupu czegoś na raty.

Informacja o każdej takiej transakcji kredytowej, jeśli została przeprowadzona przez bank, zostaje przekazana do Biura Informacji Kredytowej.

Wyjątkiem są pożyczki pozabankowe, czyli między innymi wszelkie tzw. chwilówki. Takie produkty nie są w znakomitej większości raportowane do BIK.

Po udzieleniu kredytu, banki raportują też każdą zmianę, jaka ma miejsce w obsłudze zadłużenia. Czy spłaciliśmy ratę kredytu czy też nie. Czy wykorzystaliśmy dostępny limit na karcie kredytowej czy też nie. Czy złożyliśmy wniosek o inny kredyt, który czeka na rozpatrzenie.

Jeśli zaciągamy zobowiązania jako konsumenci, trafiamy do części BIK, który gromadzi informacje o długach „konsumenckich”, tzw. BIK prywatny.

Kiedy prowadzimy działalność gospodarczą, skorzystanie z finansowania może okazać się wręcz korzystne dla naszego biznesu. Bierzemy więc kredyt firmowy. W ten sam sposób do BIK trafiają informacje dotyczące tych zobowiązań, ale do części o zobowiązaniach związanych z działalnością, tzw. BIK firmowy.

Jakie informacje zawiera BIK?

– Informacje o wnioskach kredytowych: BIK przechowuje informacje o każdym wniosku kredytowym, jaki złożymy w instytucji finansowej. Informacje te obejmują między innymi cel naszego kredytu, jego wysokość, a także decyzję o przyznaniu lub odmowie kredytu.

– Informacje o zobowiązaniach kredytowych: BIK zbiera informacje o posiadanych zobowiązaniach kredytowych, takich jak kredyty hipoteczne, kredyty konsumpcyjne i karty kredytowe. Informacje te obejmują między innymi wysokość naszego zobowiązania, termin spłaty, a także informacje o opóźnieniach w spłacie.

– Informacje o historii spłaty: BIK przechowuje również informacje o tym, jak spłacamy zobowiązania kredytowe. Informacje te obejmują między innymi, czy spłacamy owe zobowiązania terminowo, czy też mamy opóźnienia w spłacie.

– Informacje o zabezpieczeniach: BIK przechowuje informacje o zabezpieczeniach, jakie założyliśmy na kredycie, takie jak hipoteka czy zastaw rejestrowy.

Jak sprawdzić czy jestem w BIK i jaką mam ocenę?

BIK prywatny:

Aby to zrobić należy wejść na stronę bik.pl. Tam w zakładce bik.pl/klienci-indywidualni znajdziemy informacje o raportach.

Do pobrania takiego raportu wymagane jest założenie konta na portalu BIK, co wiąże się z koniecznością:

– udostępnienia skanu dokumentu tożsamości,

– podaniem numeru telefonu,

– wykonaniem przelewu identyfikacyjnego.

– procedurę tę wykonujemy tylko raz. Potem uzyskujemy możliwość zamawiania różnych raportów, jakie oferuje BIK. Większość z nich jest niestety płatna.

– można również pobrać raport bezpłatny, ale zakres informacji w nim zawartych jest bardzo mocno ograniczony  w porównaniu do raportów płatnych.

BIK firmowy:

– Dla osób, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, istnieje możliwość zamówienia przez stronę BIK raportu obejmującego swym zakresem ich zobowiązania jako przedsiębiorców.

– BIK nazwał ten produkt: “Raport BIK Moja Firma”. Raport kosztuje jednorazowo 49 zł. Z informacji, jakich BIK udziela telefonicznie (nie ma potwierdzenia tej informacji na ich stronie), taki raport można też zamówić dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

– Osoby  prowadzące działalność w innej formie, muszą zamówić raport poprzez wniosek papierowy. BIK nie udostępnia na ten temat informacji na swojej stronie, ale infolinia BIK- u powinna przeprowadzić każdego przez proces zamówienia takiego raportu. Koszt tego raportu to 196,80zł.

Mamy już raport, jak go czytać?

Raport BIK jest dokumentem, który zawiera szczegółowe informacje o naszej historii kredytowej.

Aby go odczytać, należy przejrzeć poszczególne sekcje i zrozumieć, jakie informacje zawierają.

Najprostszym schematem czytania raportu, jakich możemy się kierować, to zwrócić uwagę na Wskaźnik BIK. Status zielony oznacza, że nie ma bieżących opóźnień, żółty oznacza opóźnienia do 30 dni, czerwony opóźnienia powyżej 30 dni.

Następną ważną rzeczą będzie ocena punktowa, wynik od 60 w górę będzie wynikiem dobrym.

Dalej pojawią się wszystkie informacje o naszych zobowiązaniach i zapytaniach oraz historia spłat. Co istotne jeżeli posiadalibyśmy niespłacone należności wpisane do BIG, również dostalibyśmy o nich informacje.

Ocena punktowa i Scoring, co to dokładnie?

Scoring, to nic innego, jak nasza ocena punktowa.

Punkty są przydzielane nam indywidualnie na podstawie naszej historii kredytowej. Wynik ten wykorzystują instytucje finansowe do oceny naszego ryzyka kredytowego.

Wynik scoringu jest przedstawiany jako liczba z zakresu od 0 do 100, gdzie wynik 100 oznacza najlepszą zdolność kredytową. Natomiast 0 oznacza brak możliwości udzielenia kredytu. Wynik oceny scoringowej jest jednym z ważnych czynników, jakie brane są pod uwagę przez instytucje finansowe przy udzielaniu kredytów.

Jak obliczany jest scoring?

Proces obliczania scoringu polega na analizie naszych danych kredytowych, m.in. takich jak:

– historia spłat naszych kredytów (czy spłata naszych zobowiązań jest terminowa, czy też są   opóźnienia)

– wysokość dochodów

– wiek,

– wykształcenie,

– zabezpieczenie kredytu.

– ilość zapytań kredytowych oraz liczba odmów udzielenia kredytu (nie każdy o tym wie, ale zbyt duża ilość zapytań kredytowych, lub odmowy to bardzo ważny aspekt)

Te dane są przetwarzane przez specjalnie skonstruowany algorytm, który przydziela nam punkty.

Im więcej punktów otrzymamy, tym lepsza jest nasza ocena kredytowa, co przekłada się na lepszą zdolność kredytową.

Jak możemy poprawić naszą ocenę punktową w BIK?

W celu wyliczenia naszej oceny, bierze się pod uwagę cztery ważne kwestie:

– terminowość spłacania kredytów – Ważne jest abyśmy spłacali posiadane zobowiązania zgodnie z wyznaczanym terminem. Przy zaległościach nasza ocena będzie spadać;

– wykorzystanie limitów kredytowych – np. w karcie kredytowej lub w koncie. Postaraj się nie wykorzystywać przyznawanych limitów za często. Może być to uznane za ryzykowne zachowanie;

– nasza aktywność kredytowa – Posiadanie długiej historii terminowo spłacanych kredytów przynosi korzyści. Świadczy to o naszej wiarygodności i dyscyplinie. Analogicznie, brak historii kredytowej również jest problematyczny, ponieważ trudno ocenić, czy będziemy w stanie spłacać kredyt regularnie, dla banku jesteśmy po prostu wielką niewiadomą.

– jak często ubiegamy się o kredyty – W przypadku gdy w krótkim czasie ubiegaliśmy się o kilka kredytów, a co gorsza spotkaliśmy się z kilkoma odmowami, będzie to odczytane jako zachowanie świadczące o ryzyku kredytowym i często w praktyce uniemożliwi uzyskanie finansowania. Kiedy poszukujesz kredytu, unikaj składania wniosków na ślepo. Najlepiej dobrze obliczyć zdolność kredytową i złożyć wniosek wtedy i tam, gdzie ma on największą szansę na pozytywne rozpatrzenie.

Czemu BIK i inne bazy gromadzą te dane?

Okazuje się, że takie dane (kto, kiedy i na jak długo zaciąga swoje zobowiązania oraz jak terminowo je spłaca) pozwalają „przewidzieć”, jak w przyszłości będzie wyglądała obsługa zobowiązań przez kredytobiorcę. Czy będzie dokonywał spłat terminowo czy też z opóźnieniami. Dają też one możliwość szybkiej oceny i podjęcia decyzji kredytowej w ciągu kilku minut (tak jak na kredytmarket.com).

Zatem, korzystaniem z tych danych zainteresowane są wszystkie firmy, które „ustawowo” zobligowane są do dokonywania oceny ryzyka przed zawarciem umowy o kredyt. Także inni uczestnicy rynku finansowego, którzy pożyczają pieniądze, chcą mieć dostęp do tych danych.

Dlaczego warto sprawdzać informacje zawarte w BIK?

Regularne sprawdzanie swojej historii pomoże Ci w stwierdzeniu, czy banki bądź firmy pożyczkowe przekazują pełną i kompletną informację na twój temat.

W kredytmarket.com niejednokrotnie spotykamy sie z sytuacją, że nasi klienci nie wiedzą, jakie informacje są raportowane do Biura Informacji Kredytowej. Często zdarza się, że są niepełne bądź nieaktualne.

Jeśli ubiegasz się o kredyt, a bank odmówił Ci kredytu, sprawdzenie własnego raportu jest zawsze dobrym pomysłem.

Czy firmy pożyczkowe mogą skorzystać z zasobów BIK, aby mnie zweryfikować?

Banki mają „ustawowy” (czyli wynikający z przepisów prawa) dostęp do zasobów Biura Informacji Kredytowej. Coraz częściej zdarza się, że podmioty finansujące rozwój przedsiębiorców to firmy „niebankowe”, a więc takie, które nie gromadzą depozytów w celu udzielania kredytów i ich działalność nie wymaga licencji bankowej.

Firmy takie nie są „ustawowo” upoważnione do pobierania takich danych.

Jak więc uzyskują dostęp do tych zbiorów?

Po prostu proszą swoich klientów o wyrażenie zgody na odpowiednie zapytanie. Jeśli zgoda zostanie udzielona, to nie ma przeszkód prawnych w odpytaniu tych baz i wykorzystaniu danych z nich pochodzących.